Cultuurkaart: Klassieker van Joost van Vondel
De Gijsbrecht moet je ooit een keer gezien hebben. Omdat het zo ontzettend Nederlands is. Het toneelstuk is ruim 350 jaar ieder jaar gespeeld voor uitverkochte zalen. En ruim honderd jaar werd ieder Nieuwjaar met de Gijsbrecht in de Stadsschouwburg Amsterdam verwelkomt. In de jaren zestig werd het zelfs rechtstreeks uitgezonden op televisie. Er is geen land ter wereld met zo'n theaertraditie als Nederland met de Gijsbrecht van Amstel.
De Grieken hebben Homerus, de Italianen Vergilius, wij hebben Vondel. Hij schreef Gijsbrecht van Amstel voor de opening van de stenen Stadsschouwburg aan de Keizersgracht. Dat was de allereerste in Europa. Een geweldige theater en Vondel bedacht er een nieuw Nederlands woord voor: SCHOUWBURG. Dat woord bestond helemaal niet .Wist u trouwens dat Vondel heel veel woorden heeft bedacht en dat hij een van de grondleggers is van het Nederlands zoals wij dat nu spreken. Vondel is een taalvirtuoos en omdat hij zo beeldend schrijft, lijkt het soms net of je naar een film zit te kijken.
De ondergang van Amsterdam
De Gijsbrecht speelt in de Middeleeuwen en gaat over de ondergang van Amsterdam. De stad wordt geplunderd, platgebrand en van de aardbodem weggevaagd. En dat gebeurt na een belegering van een jaar. Alles wat heilig is wordt kapotgemaakt.
De toeschouwers van toen en al die eeuwen erna hebben het stuk meteen in hun hart gesloten. Zij keken naar de vernietiging van hun stad door een stelletje barbaren. Maar zij herkenden in het stuk het verhaal van het oude Troje. Het reusachtige paard waarmee de Grieken de stad binnendringen is vervangen door een platte schuit, maar de truc is dezelfde. En zij wisten dat uit de vernietiging van Troje het machtige Rome is ontstaan. En welke stad was rijker, mooier en welvarender dan het Amsterdam van die tijd, ook wel de Gouden Eeuw genoemd. Vondel had met de Gijsbrecht de stad een mythe gegeven en daarmee kon het wedijveren met Rome, de bakermat van de Europese beschaving. Amsterdam kreeg in een klap een geschiedenis om apetrots op te zijn.
De Gijsbrecht gaat over liefde, hartstocht en trouw. Als Gijsbrecht een held is, dan is zijn vrouw Badeloch dat helemaal. En wat schrijft Vondel ontroerend over die liefde, niet alleen tussen man en vrouw maar ook tussen broers. Want Gijsbrecht is ook een hartstochtelijk stuk over de liefde van een man voor zijn stad, over een vrouw voor haar man, over een schrijver voor het toneel.
Credits
Mark Rietman - Gijsbrecht Carine Crutzen - Badeloch Daan Schuurmans - Arend Paul Hoes - Willibord en Gozewijn Bart Klever - Vosmeer Fockeline Ouwerkerk Marisa van Eyle Reinout Scholten van Aschat Leander de Rooij
Jaap Spijkers - regie Guus van Geffen - decor Bernadette Corstens - kostuums Stefan Dijkman - licht Laurens Spoor en Ronald Klamer - dramaturgie
Waar:
Speellijst
Wanneer:
1 jan tot en met 18 feb 2012
Educatie:
http://www.hettoneelspeelt.nl/informatie/gijsbrechteducatie
Korting:
CJP-korting wisselt per locatie. De korting loopt op tot € 21,- korting!
Meer info:
http://http://www.hettoneelspeelt.nl/producties/6/gijsbrecht_van_amstel_/joost_van_den_vondel/
